ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำคุก ‘ทนายอานนท์ นำภา’ คดีปราศรัยปมกฎหมายทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2569 ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน (TLHR) รายงานว่า ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ให้จำคุก อานนท์ นำภา ทนายความด้านสิทธิมนุษยชนและนักกิจกรรมเพื่อประชาธิปไตย เป็นเวลา 2 ปี ในข้อหาหมิ่นประมาทกษัตริย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112

คดีนี้มีชนวนเหตุมาจากคำปราศรัยของอานนท์เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2563 ในการชุมนุมทางการเมืองที่ใช้ชื่อว่า “ปาร์ตี้ริมเขา เป่าเค้กวันเกิด พลเรือนเอกก๊าบ ๆ” ณ ลานหอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยในระหว่างการปราศรัย อานนท์ได้วิเคราะห์เชิงวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินของสถาบันพระมหากษัตริย์ในปี 2560 และ 2561 ภายใต้รัฐบาลทหารของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งการปรับเปลี่ยนโครงสร้างดังกล่าวได้โอนย้ายการบริหารจัดการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์จำนวนมหาศาลไปอยู่ภายใต้พระราชอัธยาศัยและการควบคุมส่วนพระองค์โดยตรง

ในข้อต่อสู้ทางกฎหมาย อานนท์ยืนยันว่าการปราศรัยของเขาเป็นการกล่าวถึงข้อเท็จจริงตามประวัติศาสตร์การตรากฎหมาย และการวิพากษ์วิจารณ์นั้นเป็นไปด้วยความห่วงใยอย่างแท้จริงต่อความโปร่งใสของสถาบันและความรู้สึกของสาธารณชนที่มีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ศาลอุทธรณ์ได้ยกคำร้องข้อต่อสู้ดังกล่าว โดยเห็นว่าคำปราศรัยเข้าข่ายเป็นการดูหมิ่นและหมิ่นประมาทกษัตริย์ ศาลจึงพิพากษายืนตามโทษขั้นต่ำจำคุก 3 ปี แต่เนื่องจากการให้การเป็นประโยชน์จึงลดโทษให้ 1 ใน 3 คงจำคุก 2 ปี ซึ่งคำตัดสินล่าสุดนี้ส่งผลให้โทษจำคุกสะสมจากการแสดงออกทางการเมืองในหลายๆ คดีของอานนท์ พุ่งสูงถึง 31 ปี กับอีกกว่า 9 เดือน

การดำเนินงานเชิงกลยุทธ์: สิ่งที่ 112watch สามารถขับเคลื่อนเพื่อช่วยเหลือได้

ในฐานะแพลตฟอร์มตรวจสอบและสนับสนุนสิทธิมนุษยชนในระดับสากล 112watch สามารถดำเนินมาตรการที่เป็นรูปธรรมและครอบคลุมหลายมิติ เพื่อตรึงสปอตไลท์ของสังคมโลกให้จับจ้องมาที่คดีของอานนท์ นำภา และกดดันประเทศพันธมิตรประชาธิปไตยให้ลงมือทำ:

• การตรึงสปอตไลท์ของสื่อมวลชนและสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง: เพื่อป้องกันไม่ให้สังคมโลกเกิดความเพิกเฉยหรือชาชินต่อรายชื่อผู้ต้องขังทางการเมืองที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในประเทศไทย 112watch จะเปิดตัวระบบไทม์ไลน์ดิจิทัลเฉพาะเพื่อติดตามสถานะสุขภาพ การอุทธรณ์ทางกฎหมาย และความย้อนแย้งของการตัดสินโทษจำคุกแบบเรียงกระทงของอานนท์ เพื่อให้มั่นใจว่าสำนักข่าวระดับโลกจะมีข้อมูลที่ถูกต้อง แม่นยำ และพร้อมแปลเพื่อนำไปรายงานต่อได้ทันที
• การขยายพลังขับเคลื่อนการยกเลิกกฎหมายในระดับฐานราก: 112watch จะร่วมประชาสัมพันธ์และสนับสนุนแคมเปญของภาคประชาสังคมในไทยอย่างแข็งขัน—เช่น ความพยายามล่าสุดในการผลักดันให้ยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 พ.ศ. 2519 ที่มีความโหดร้าย—โดยจะเชื่อมโยงการประณามศาลในคดีของอานนท์เข้ากับประวัติศาสตร์และโครงสร้างของการนำมาตรา 112 มาใช้เป็นอาวุธทำลายล้างผู้เห็นต่าง